“SCHOLEN HEBBEN DE OMGEVING NODIG OM KANSEN VOOR KINDEREN TE VERGROTEN” Onderwijsconferentie over kansengelijkheid in Noord-Groningen goed bezocht

Winsum 7 oktober 2026

Op donderdag 7 oktober vond Op Maarhuizen een regionale werkconferentie plaats

over het vergroten van kansengelijkheid in het primair- en voortgezet onderwijs in Noord-Groningen. Zo’n 70 deelnemers genoten een gevarieerd programma, dat tot doel had om de op het thema betrokken deelnemers te inspireren, de samenwerking tussen betrokken partijen te vergroten en deelnemers te informeren over initiatieven die al in Noord-Groningen zijn gestart om de kansengelijkheid te vergroten. De conferentie was georganiseerd door één van de werkgroepen van de Vereniging Kansrijke Groningers en is mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van de Gelijke Kansen Alliantie.

De conferentie wordt spectaculair afgetrapt door het acrobatische duo ‘Duo Musa’ uit

Groningen. Zij bezorgen de deelnemers kippenvel, eerst met een trapese-act in de buitenlucht en later op de middag met nog twee tegelijk grappige en bloedstollende balanceeracts. “Duo Musa maakt zichtbaar waarover het gaat met kansengelijkheid”, legt gastvrouw Hennie van Beek na de openingsact de verbinding met het programma van de middag: “Zonder balans geen kans.”

Dertig factoren van invloed

De eerste spreker van de middag is Annelies Blommers, manager van de Gelijke Kansen Alliantie. De Gelijke Kansen Alliantie (GKA) is tien jaar geleden opgericht vanuit het Ministerie van OCW om de samenwerking tussen het onderwijs en de omgeving te versterken als het gaat om het vergroten van kansengelijkheid in het onderwijs. “Als je kansengelijkheid zegt, wat bedoel je dan?”, zet Blommers haar publiek op scherp. “Daar kun je hele verschillende beelden bij hebben. Er is sprake van een complex aan factoren.” Blommers verwijst in dit verband naar onderzoek van het Verweij-Jonker Instituut. “Het instituut onderscheidt 30 factoren die van invloed zijn. Niet alleen leerlingfactoren, maar ook familie, school, wijk en samenleving spelen een grote rol. Dus vraagt vergroten van kansengelijkheid om samenwerking tussen lokale partijen. De Gelijke Kansen Alliantie wil die lokale samenwerking stimuleren.” Factoren die van invloed zijn op kansengelijkheid in het onderwijs volgens het Verweij-Jonker-instituut

Belang data en onderzoek

De lokale samenwerking wordt door de GKA versterkt door lokale partijen samen te brengen en te ondersteunen met subsidies en door hen te ondersteunen met data en onderzoek. Blommers: “Inmiddels zijn in 150 gemeenten lokale afspraken gemaakt, waaronder Eemsdelta en Het Hogeland. Met ons datadashboard ondersteunen we lokale partijen om focus aan te brengen. Uit die data blijkt bijvoorbeeld dat de percentages van leerlingen die naar havo/vwo gaan in Noord-Groningen langer liggen dan in de rest van Nederland. Interessant, maar waar ligt dat aan?” Blommers laat zien waar op Het Hogeland en Eemsdelta de concentraties zitten van gezinnen met sociaaleconomische problematiek. “Dit soort data kan helpen om focus aan te brengen en keuzes te maken waar je op inzet.” Blommers noemt dat de GKA daarnaast ook tools biedt om de impact van maatregelen duurzaam te kunnen maken en te kunnen meten. Ze nodigt deelnemers vooral uit zelf eens een kijkje te nemen op de website (www.gelijke-kansen.nl) of contact op te nemen.

Samenwerking groeit

Wethouder Karen Hansems van de gemeente Het Hogeland, die daarna het woord

krijgt namens de aanwezige gemeentelijke bestuurders, geeft aan de door Blommers

gepresenteerde data heel herkenbaar te vinden. Ze onderstreept eveneens het belang van samenwerking tussen de lokale partijen. “Er zijn al veel mooie initiatieven”, zegt Hansems en noemt een aantal voorbeelden, die later op de middag ook de revue passeren. “Onderwijs, educatieve organisaties, bedrijven en gemeenten weten elkaar steeds beter te vinden. Dat is belangrijk, vindt Hansems. “Theorie en praktijk komen zo dichter bij elkaar. We moeten theoretisch en praktisch onderwijs niet tegenover elkaar zetten, maar hand in hand laten gaan.”

Zes pitches van zes projecten

In pitches van telkens drie minuten passeren vervolgens zes projecten de revue, die deel uitmaken van het Gelijke Kansen-programma van Kansrijke Groningers in de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland: Winsum laat je groeien, Financieel Loket Eemsdelta, Ondersteuning leerlingen en excursies, Petje af, Thuis in Taal en Toekomstexpeditie. Hieronder zijn de 6 projecten uitgelicht:

Winsum laat je groeien

“Alleen kun je sneller, maar samen kom je verder

Directeur Siep Smits van de Piramiden en projectleider Jelte Wolters bijten de spits af met het project ‘Winsum laat je groeien’, dat gestart is om de overgang van het PO naar het VO gemakkelijker te maken voor leerlingen en daarmee uitval te verminderen. Alle 6 basisscholen en de twee VO-scholen in Winsum werken daarin samen. Het project is gestart met gezamenlijke Technieklessen voor de groepen 7

van de basisscholen op beide VO-scholen. “De kinderen die van praktijk houden, gaan dan echt aan. Terwijl kinderen uit de torenklas juist hulp nodig hebben”, vertelt Wolters lachend. Inmiddels vindt er door middel van Masterclasses ook uitwisseling plaats tussen leerkrachten PO en docenten in het VO, bijvoorbeeld over Rekenen of Engels, vult Smits aan: “Door bij elkaar in de keuken te kijken kun je beter op elkaar aansluiten en wordt de overstap voor leerlingen minder groot. Alleen kun je als school misschien sneller, maar samen kom je verder.”

Financieel loket Eemsdelta

“Een examenreis is bij uitstek een kans om de wereld van leerlingen te vergroten”

Rein Werumeus Buning vertelt over het financiële loket van de scholen in de Eemsdelta. Het loket is gestart toen stichting Leergeld stopte met de financiering van schoolreizen. Rein: “We zagen dat het aantal leerlingen dat niet meeging groeide en zijn toen in dat gat gesprongen in samenwerking met Kansrijke Groningers en de gemeente. We willen alle leerlingen de kans geven om mee te gaan. Een examenreis is bij uitstek een kans om de wereld van leerlingen te vergroten, maar kost wel een paar honderd euro. Voor sommige leerlingen is het een keuze tussen dat jij op schoolreis gaat of dat je moeder een nieuwe stofzuiger kan kopen. We bieden ouders die dat nodig hebben graag financiële ondersteuning. Dat doen we zo laagdrempelig mogelijk met een folder. Als loket hoeven wij geen inzicht in de financiële situatie; stichting Leergeld doet de financiële check, maar de schaamte bij ouders blijft wel de grootste uitdaging.”

Ondersteuning leerlingen en excursies

“Dit soort activiteiten is niet alleen maar ‘leuk’, maar ook noodzakelijk”

Rik Bakker, schoolleider Praktijkonderwijs op de Campus VO-Eemsdelta George Martens, vertelt wat het VO-Eemsdelta extra doet met het Gelijke Kansen-budget om de kansengelijkheid te vergroten: educatieve excursies, studiebegeleiding, sportactiviteiten en sociale vaardigheidstrainingen. Als voorbeeld van een succesvolle sportactiviteit noemt hij de wintersportdag die gehouden is in Kardinge: “Tijdens zo’n activiteit zie je leerlingen soms van een totaal andere kant. Zoals een leerling uit Ethiopië. Die was op school niet vooruit te branden. Hij had nog nooit op de schaats gestaan, dus dat ging eerst niet goed, maar hij vond het fantastisch en was vastbesloten om dit te leren. Aan het eind van de dag, na veel vallen en opstaan, schaatste hij met zijn hand op de rug!”, vertelt Bakker opgetogen. “Dit soort activiteiten zijn niet alleen maar ‘leuk’, maar ook noodzakelijk! Je ziet leereffecten die je van tevoren niet kan bedenken of plannen. Als ouders niet bijdragen aan educatieve schoolreizen – bij ons betaalde slechts 27% - dan zijn scholen geneigd deze educatieve reizen te skippen.” Bakker vindt dat daarmee kansen worden gemist. “De vervoerskosten hakken er vaak in. In ons geval zijn die betaald door Kansrijke Groningers, waardoor we dit wél konden doen.”

Petje af

“Het moet niet uitmaken waar je wieg heeft gestaan”

Heleen Quartel vertelt over het project ‘Petje af’, dat kinderen de kans biedt om een heel jaar lang te ontdekken wie ze zijn en wat ze leuk vinden. “Het moet niet uitmaken waar je wieg heeft gestaan, vinden wij. Dus kinderen die thuis niet vaak met nieuwe dingen in aanraking komen of heel weinig zelfvertrouwen hebben, bieden we graag de kans om zichzelf en nieuwe werelden te ontdekken.” Kinderen hebben zelf een stem in wat ze graag willen leren, vertelt Quartel. “Wij kijken wat er in de regio is. Door gastlessen en activiteiten in de regio maken we werelden toegankelijk voor deze kinderen. De kinderen doen mee voor een heel schooljaar. Dat vinden we belangrijk in verband met de groepsvorming.” Quartel nodigt scholen uit om ouders op de mogelijkheid van Petje af te attenderen. “Jullie kennen de kinderen en de gezinnen en weten het beste wie deze extra kans het beste kunnen gebruiken.” www.petjeaf.nl

Thuis in taal

“Kern van de aanpak is dat je ouders betrekt bij het onderwijs”

Gea Schrikkema, projectleider Thuis in Taal Eemsdelta en Janneke Liemburg, projectleider en procesbegeleider Thuis in Taal Nederland beginnen hun verhaal met een diagrammetje dat de tijdsbesteding van kinderen in beeld brengt: “Zoals je ziet, brengen kinderen aanzienlijk meer tijd thuis door dan op school”, begint Schrikkema. Wil je de taalontwikkeling stimuleren, dan moet je dat dus samen met ouders doen. Kern van de aanpak is dat je ouders als partners betrekt in het onderwijs. Dat begint met je te verdiepen in de taalomgeving thuis. Daarna nodig je ouders uit in de klas. En dat gaat heel eenvoudig: door middel van een wekelijkse kind-ouderactiviteit van een kwartier. Kinderen en ouders voeren samen een eenvoudige opdracht uit. Doordat de leerkracht voordoet, leren ouders ook hoe ze hun kinderen in hun rol als ouder kunnen helpen bij de taalontwikkeling. Dat nemen ze mee naar huis.” Liemburg besluit met een uitnodiging aan andere scholen om aan te haken en nodigt hen uit voor de inspiratiebijeenkomst over dit onderwerp georganiseerd door de Gelijke Kansen Alliantie op 5 november in Groningen. www.aanpakthuisintaal.nl

ToekomstExpeditie

“De gastdocenten en leerkrachten bereiden de lessen samen voor”

“Ik wist niet dat ik zo goed kon presenteren. Echt niet!” De zaal lacht uitbundig bij het zien van het filmpje waarin een leerling trots terugblikt op zijn deelname aan ‘ToekomstExpeditie’. Petra Weel vertelt over dit project van IMC Weekendschool voor leerlingen in de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs. “Wij zorgen voor gastdocenten die komen lesgeven op school. De gastlessen vergroten de wereld van de leerlingen, ze leren andere vaardigheden, de kinderen worden steviger en de overgang naar het VO wordt gemakkelijker”, aldus Weel. “ToekomstExpeditie binnen de school geeft structuur aan gastlessen. De leerkracht is de spil, maar het is ook belangrijk dat directie en team erachter staan. De gastdocent en de leerkracht bereiden de lessen samen voor. De uiteindelijke coördinatie ligt bij de school.” IMC Weekendschool is een landelijke organisatie, die ook zorgt voor opleiding van gastdocenten: www.imcweekendschool.nl

Tafelgesprekken in groepen

Na afloop van de pitches gaan de deelnemers in groepen in gesprek aan vier thematafels om door te praten naar aanleiding van de pitches over hun ambities, kansen voor samenwerking en worden de deelnemers geprikkeld om concrete afspraken maken voor een vervolg.

Oogst

Bij het ophalen van de tafelgesprekken blijkt

het nog niet zo eenvoudig om de gevoerde gesprekken en resultaten kort samen te vatten. “Er is zoveel besproken. Te veel om even op te noemen. Maar dat het nuttig was, staat buiten kijf”, vult één van de deelnemers vanuit de zaal aan na de presentatie van ‘de oogst’. “We hebben heel veel informatie en ideeën kunnen uitwisselen.” Siep Smits van het project ‘Winsum laat je groeien’ vult aan dat hij in ieder geval door een aantal mensen is gevraagd om zijn ervaring met ‘Winsum laat je groeien’ te delen. “Wie weet hebben we straks ‘Het Hogeland laat je groeien’ of ‘Groningen laat je groeien’”, lacht Smits. Naast de tafelgesprekken waren er ook prachtige opbrengsten in de boom te vinden.

Reflectie op de dag

Aan het eind van de bijeenkomst reflecteren Annelot Wagenaar, directeur-bestuurder van Kansrijke Groningers, en Annelies Blommers van de Gelijke Kansen Alliantie op de middag. “Dit gebied kent problemen als het gaat om kansengelijkheid”, begint Blommers, “maar er liggen ook veel kansen! En er zijn middelen. Ik heb vandaag veel mooie projecten voorbij zien

komen, maar wat ik bovenal heb gemerkt is dat er een mooie mindset is om dingen samen op te pakken en echt samen te werken.” Annelot Wagenaar: “We hebben

inderdaad veel initiatieven voorbij zien komen. En ik heb ook vaak gehoord: ‘Het zijn er wel veel! Hoe houden we het overzicht en zorgen we dat we niet gaan stapelen?’ Juist met het oog daarop zijn we momenteel aan het kijken hoe we het huidige Coördinatiepunt en Platform Onderwijs & Regio – dat tot nu toe vooral gericht was op het verbinden van VO met bedrijfsleven – kunnen uitbreiden naar een coördinatiepunt en platform voor alle initiatieven in Noord-Groningen op dit gebied, zodat we samen kunnen bouwen aan een mooi leerecosysteem voor de kinderen en jongeren in onze regio. Daarin werken we graag samen met Tijd voor Toekomst. Tot die tijd zou ik zeggen: neem een kijkje op de website van Kansrijke Groningers, bij ‘Activiteiten’ op www.kansrijkegroningers.nl.” Na een laatste zinderende act van Duo Musa kunnen de deelnemers in een ontspannen sfeer alle indrukken laten bezinken en napraten onder het genot van een hapje en een drankje.

Vereniging Kansrijke Groningers

De werkconferentie is een initiatief van Kansrijke Groningers in samenwerking met Gelijke Kansen Alliantie van OCW. Ultiem doel van Kansrijke Groningers is dat alle 17.500 leerlingen uit de regio 100% kansrijk zijn op de arbeidsmarkt. Het ‘Programma Gelijke Kansen, onderdeel van Programma Talent, Loopbaan & Ambitie’ wordt mogelijk gemaakt met middelen van de Gelijke Kansen Alliantie, gemeente Het Hogeland, gemeente Eemsdelta en het Nationaal Programma Groningen. Meer weten over het programma Gelijke Kansen en de andere programma’s van Kansrijke Groningers? Kijk op www.kansrijkegroningers.nl