Secretaris-Generaal OCW zeer onder de indruk van Kansrijke Groningers: “briljante omkering”

Winsum, 9 april 2026

Loes Mulder, Secretaris-Generaal van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), bracht dinsdag 7 april een werkbezoek aan Kansrijke Groningers. Het werkbezoek vond plaats in de Tirrel in Winsum. Samen met Kirsten Rolink (OCW en Sociale Agenda van Nij Begun) en wethouders David de Jong (Eemsdelta) en Karen Hansems (Het Hogeland) kreeg Mulder een indruk van diverse projecten — en waarom deze juist hier zo belangrijk zijn. Zij sprak met leerlingen, docenten en bestuurders over de uitdagingen en kansen in de regio. Ook bestuursleden van Kansrijke Groningers Geert Bijleveld, Marieke Andreae en Ciska van Aken waren aanwezig, evenals Nynke Tromp van ontwerperscollectief PONT (voor de overheid), Jelte Wolters en Siep Smidts (Coördinatiepunt Onderwijs & Regio en Winsum Laat Je Groeien). De presentatie werd geleid door Annelot Wagenaar, directeur-bestuurder van Kansrijke Groningers. Loes Mulder: “Dit is geen luxe; dit is praktisch nodig.”

“Het ziet er geweldig uit”

“Smullen”, vond Nynke Tromp de rondleiding door de Tirrel. Siep Smidts leidde de

gasten rond en vertelde over de achtergrond ervan. Smidts: “Jij doet ertoe; dat is wat wij hier in De Tirrel in de praktijk brengen. Het gaat om: ontmoeten, verbinden, verrijken.” Er zitten 3 kinderopvangorganisaties in, 2 scholen, 1 verpleeghuis De Twaalf Hoven, en 13

bedrijven. “De Tirrel betekent ‘levendigheid’,” voegde hij toe. Mensen met een rolstoel komen naar de kinderen kijken. Kinderen vullen hun rugzakje en verbinden zich met de bedrijven die hier gevestigd zijn. Het is echt een mini-samenleving.” Het gezelschap volgde Siep naar boven, waar onder meer bijzondere projecten van de leerlingenraad te zien waren, zoals een glijbaan naast de trap. “De kabelbaan is er helaas niet gekomen,” vervolgde Siep. Hij benadrukte de bewuste keuze voor transparantie, die je letterlijk - in glas - terug ziet in het gebouw. “Dit is het mooiste gebouw waar ik ooit heb gewerkt, en waar we ook maximaal gebruik maken van de mogelijkheden die zo’n plek biedt,” aldus Siep Smidts. “Het ziet er geweldig uit,” vond Loes Mulder.

Unieke samenwerking met 16 schoolbesturen PO, VO en MBO

Annelot Wagenaar, directeur-bestuurder van Kansrijke Groningers: “Wie ben ik, wat kan ik en waar liggen mijn kansen? Kansrijke Groningers richt zich erop dat leerlingen niet

alleen vaardigheden ontwikkelen die belangrijk zijn voor de toekomstige arbeidsmarkt, maar dat ze ook de mogelijkheden in de eigen regio aan den lijve ervaren door zich erin onder te dompelen.” Volgens Annelot is het bijzondere van Kansrijke Groningers dat scholen en besturen nadrukkelijk over hun eigen grenzen heen kijken: we zijn er met elkaar voor de leerling. Dat vergemakkelijkt de samenwerking en dat helpt docenten en leerlingen veel meer dan wanneer alle partijen los van elkaar dingen gaan organiseren. De enorme samenwerking met alle 16 schoolbesturen in de regio is uniek in Nederland. Daarbij werkt Kansrijke Groningers samen met een groot netwerk van partners en programma’s als ‘Tijd voor Toekomst’. De samenwerking wordt mede mogelijk gemaakt door steun van het Nationaal Programma Groningen, provincie, gemeenten, Gelijke Kansen Alliantie van OCW (die zich specifiek richt op het versterken van gelijke kansen voor alle leerlingen in de regio). De impact van de programma’s is terug te zien in de Resultatenmonitor op de website.

 Uitdagingen in gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta

Wethouders David de Jong (Eemsdelta) en Karen Hansems (Het Hogeland) benadrukten de complexe uitdagingen in de regio. Door krimp, dubbele vergrijzing en aardbevingsschade kampen veel dorpen met sociaal-economische problemen, waaronder intergenerationele armoede en laaggeletterdheid. “En dat in de grootste gemeente van Nederland,” aldus Karen Hansems. Ze ging verder: “We hebben van oudsher veel cultureel erfgoed, het mooiste dorp van Nederland (Winsum), en een schevere toren dan Pisa (van de Walfriduskerk in Bedum). We hebben forenzendorpen, industrie, en 3 havens. 30 procent van de energiebehoefte van heel Nederland komt uit de Eemshaven.” Ondanks die diversiteit en culturele rijkdom is er een structureel woningtekort, waardoor jonge mensen wegtrekken. Nieuwe woningen vormen vooral vervanging voor onbewoonbaar verklaarde woningen. Ook vervoer vormt een knelpunt: voor veel leerlingen en gezinnen is het lastig om scholen, sport- of cultuuractiviteiten te bereiken (en te betalen). “Daar komt de aardbevingsproblematiek nog eens bovenop, wat voor mentale problemen zorgt, met name bij kinderen,” legde Karen uit.

Ook David de Jong noemde de mentale druk onder jongeren, waaronder een verhoogde kans op depressieve klachten door de nasleep van aardbevingen. Vanuit Nij Begun zijn er inmiddels aardbevingscoaches aangesteld.

“We zijn te weinig trots in de regio,” meende David de Jong, “terwijl het een prachtig gebied is. Er is een haven, er is industrie, er zijn mooie ontwikkelingen in Delfzijl en je vindt hier de mooiste schoolgebouwen van Nederland.” Instemmend geluid uit het gezelschap klonk in reactie hierop. “We hebben iets nodig dat de boel trekt, dat mensen zien hoe mooi het hier is,” vond hij. “Doen jullie mee aan de Rijke Schooldag? Of de Verlengde Schooldag?” vroeg Loes Mulder. Dat is ‘Tijd voor Toekomst’, luidde het antwoord. Geert Bijleveld: “Kleine scholen zijn qua betaalbaarheid lastiger. Er is een enorme achteruitgang in met name het kustgebied. Maar 20% van de ouders betaalt de ouderbijdrage. Vervoer voor educatieve uitjes is niet te betalen daarvan. Dankzij Kansrijke Groningers kunnen leerlingen toch ‘de Regio als Klaslokaal’ benutten en ontdekken wat er hier allemaal mogelijk is.” Kirsten Rolink schreef mee en Loes Mulder was zichtbaar onder de indruk.

‘De Regio als Klaslokaal’: een rijk aanbod voor iedere leerling

Projectleider Antoinette Heijink lichtte toe hoe het project ‘de Regio als Klaslokaal’ met de aanpak ‘Niet Stapelen Maar Vervangen’ binnen dit alles past: “In plaats van losse activiteiten op te stapelen, wordt bestaand regionaal aanbod gekoppeld aan de leerdoelen van de school. Hierdoor ontstaat een rijker en betekenisvoller leerprogramma en intensievere samenwerking tussen scholen, gemeenten en educatieve partners.”

Simone Doolaard, directeur van SWS De Leenstertil, liet zien hoe dit er in de klas uitziet. Leerlingen lezen, ontdekken techniek, maken muziek en bezoeken musea niet als losse uitjes, maar als integraal onderdeel van hun onderwijs. Als voorbeeld noemde ze de leesmethode ‘Atlantis’ en hoe projecten voor de verschillende klassen hierop aansloten. Zo kwam er een dokter op bezoek in de klas, gingen leerlingen aan de slag met elektriciteit, en leerden anderen in 10 weken tijd de basis van het trompet spelen in samenwerking met de lokale muziekvereniging.

Prachtige samenwerking tussen PO en VO door ‘Winsum Laat Je Groeien’

Het project ‘Winsum Laat Je Groeien’ haakt aan op het initiatief in de methode van ‘Niet Stapelen Maar Vervangen’. Projectleiders Jelte Wolters (Coördinator Coördinatiepunt

Onderwijs & Regio en programmamanager TechKwadraat) en Siep Smidts (Projectleider ‘Winsum Laat Je Groeien’ en directeur CBS De Piramiden) lieten zien hoe leerlingen actief worden betrokken bij het leren in en buiten school tijdens het project ‘Winsum Laat Je Groeien’ en hoe dit bijdraagt aan hun talentontwikkeling en toekomstperspectief. Ook vergemakkelijkt het de overgang van PO naar VO. Zo was er vorig jaar het Kerststukjesproject, waarbij basisschoolleerlingen - op het DCTerra VO en Het Hogeland College Winsum - samenwerkten met middelbare scholieren om kerststukjes te maken voor ouderen. Op deze wijze leerden de PO-leerlingen het VO alvast kennen. Loes Mulder: “Heel verrassend. Zo mooi.”

“Kan niet beter”

4 leerlingen kwamen langs om te vertellen over hun ervaringen over zowel ‘Winsum Laat Je Groeien’ als de door Kansrijke Groningers mogelijk gemaakte Sector Roadshows. Elise (DCTerra VO), Pascale en Charlotte (CBS De Piramiden PO) vertelden over het Kerststukjesproject. Pascale: “Toen ik de middelbare school binnen stapte voelde ik dat het een heel leuk project zou gaan worden.” Loes Mulder: “Leuk, klinkt goed! Het waren zeker wel heel veel kerststukjes?” Dat beaamt Jelte: “Het waren er honderden.” Pascale: “Ik heb er 2 zelf gemaakt en de rest samen met een vriendin.” Charlotte: “Ik heb er ook 2 gemaakt.” Elise heeft veel kinderen geholpen en vertelde daar gepassioneerd over. Loes Mulder: “Indrukwekkend.“ Jelte: “De betrokkenheid is heel mooi. Het is relatief simpel maar het is zoveel wat je ermee bereikt. Dat je van ouders hoort ‘Mijn kind kan nou veel beter vertellen wat er op die middelbare school gebeurt. Meer nog dan met een Open Dag.” Loes Mulder: “Kan niet beter, gaaf.”

 Roadshows: “Ik wil ook wel mee.”

Jelte: “Vanuit het Coördinatiepunt Onderwijs & Regio koppelen we leerlingen, die de mogelijkheden in de regio willen ontdekken, aan bedrijven, instellingen en vervolgopleidingen. Daar gaan we dan langs tijdens een Sector Roadshow.” Hiervoor moeten leerlingen een motivatie schrijven en er zijn verschillende sectoren, zoals Zorg & Welzijn en Techniek. Jelte: “Steeds meer bedrijven willen meedoen. Ook worden er scholen en instellingen bezocht die aansluiten op een specifieke sector, zodat leerlingen een goede keuze kunnen maken voor een vervolgopleiding. De gasten kregen een filmpje te zien met beelden en interviews van deze Roadshow. Een enthousiaste dame in het UMCG vertelt in de video dat ze hoopt leerlingen te enthousiasmeren om de opleiding Apothekersassistente te gaan doen. Leerling Renske was mee op zo’n Roadshow, waarbij ze de sector Zorg & Welzijn bezochten. De zaal was positief verrast: “Ik weet beter wat ik wil doen omdat ik mee ben geweest op een Roadshow. Het heeft me wel geholpen. Ik denk nu dat ik de opleiding Apothekersassistente wil gaan doen.” Loes Mulder reageerde enthousiast op de Roadshows: “Ik wil ook wel mee.”

Onder de indruk: “briljant”

Het onderwijs stelt de vraag; de regio reageert daarop.

Loes Mulder was onder de indruk: “Het ziet er geweldig uit. De omkering in de aanpak – waarbij leerlingen en scholen aangeven waar zij behoefte aan hebben – is briljant.” Ze lichtte toe: gewoonlijk worden scholen overladen met cultuur- en sportaanbod. Hierbij nodigen scholen uit, en vanuit die omkering worden gezamenlijk de lessen verrijkt.

“Ik vind dit werkbezoek net zo vrolijk als wat je erover vertelde,” refereerde ze aan het eerste moment dat ze Annelot Wagenaar sprak over Kansrijke Groningers een tijdje geleden.

Ernstiger: “Ik houd mijn hart vast als ik zie hoeveel programma’s er zijn. Het is fijn dat ‘Tijd voor Toekomst’ 30 jaar loopt. Maar dat mag geen vervanging zijn van andere financieringen. Er is niets luxe aan, dit is nodig.” Ze vervolgde: “Ik heb heel veel respect voor wat jullie met elkaar doen.”

Ook Kirsten Rolink reageerde enthousiast: “Ik heb vandaag een heleboel gehoord wat ik meeneem.” Het was een geslaagd werkbezoek!

Vereniging Kansrijke Groningers

Ultiem doel van Kansrijke Groningers is dat alle 17.500 leerlingen uit de regio 100% kansrijk zijn op de arbeidsmarkt. Kansrijke Groningers wordt mogelijk gemaakt met middelen van OCW: Gelijke Kansen Alliantie en TechKwadraat, Nationaal Programma Groningen, Provincie Groningen en gemeente Het Hogeland, gemeente Eemsdelta, gemeente Midden-Groningen en gemeente Groningen.

Meer weten over de programma’s van Kansrijke Groningers? Kijk op www.kansrijkegroningers.nl